Esta é unha lenda moi estendida, que a maioría da xente acepta en xeral como verdade histórica:O estado de Washington, ao noroeste de Estados Unidos, era a patria dos Dewamish, un pobo das pradeiras, cando no ano 1855 o décimo cuarto Presidente dos Estados Unidos, o demócrata Franklin Pierce, lles propuxo que vendesen as súas terras aos colonos brancos e marchasen a unha reserva. Os indios non entenderon isto. Como se podía comprar e vender a Terra? Ao seu parecer o home non pode posuír a Terra, nin o Ceo, nin o aire, nin a auga. O Gran Xefe dos Dewamish respondeu cun discurso conmovedor, coñecido como "Nós somos unha parte da Terra", "Discurso do Gran Xefe Seattle" ou "Carta do Gran Xefe Seattle" (na fotografía, exemplar de ed. Olañeta, ISBN 84-976-254-4; que eu saiba non está publicado en galego, a tradución que vos vou ofrecer é miña).
Ben, se cadra non é unha verdade histórica, pertence ao mundo das lendas, pero a carta merece conservarse porque transmite dúas mensaxes que a humanidade necesita: o mito do bo salvaxe e a reflexión sobre a nosa xestión insensata dos recursos naturais. Estas son verdades intemporais, que non sucederon nun momento histórico concreto pero existen sempre. Os mitos (no sentido estrito do termo) serven para alimentar a alma (ou se o prefires, a psique). Por exemplo, que os restos conservados na catedral de Santiago non sexan de Santiago Apóstolo non invalida o crecemento persoal experimentado polos peregríns. Como no conto de Gonsuké, anque o mestre sexa un farsante sempre vai ser a nosa intención de aprender a que nos fará avanzar.
NÓS SOMOS UNHA PARTE DA TERRA
Mensaxe atribuída ao Gran Xefe Seattle:
O Gran Xefe Branco de Washington enviounos unha mensaxe dicindo que quere mercar as nosas terras. Enviounos tamén palabras de amizade e de boa vontade. Isto é moi amable pola súa parte, pois sabemos que el non necesita a nosa amizade. Con todo nós meditaremos a súa oferta pois sabemos que, se non vendemos, igual veñen homes brancos armados e nos quitan as nosas terras. Pero como é posible mercar ou vender o ceo ou a calor da terra? Nós non comprendemos esta idea porque non somos donos da frescura do aire, nin do reflexo da auga, así que como poderiades mercalo? Mais tentaremos de tomar unha decisión, e o Gran Xefe de Washington pode confiar no que diga o Xefe Seattle con tanta seguridade como no transcorrer das estacións do ano. As miñas palabras son como as estrelas que nunca se extinguen.
Cada partícula desta terra é sagrada para o meu pobo. Cada brillante agulla de piñeiro, cada gran de area da praia, cada pinga de rocío no sombrío bosque, cada clareira, o zumbido de cada insecto é sagrado no pensar e no sentir do meu pobo. A savia que ascende polas árbores trae as lembranzas do pel vermella. Os mortos do home branco esquecen a terra onde naceron cando parten para vagar entre as estrelas. En cambio, os nosos mortos non esquecen xamais esta terra marabillosa, pois ela é a nosa nai. Somos parte da terra e ela é parte de nós. As flores perfumadas son as nosas irmás, o cervo, o cabalo, a gran aguia, son os nosos irmáns. Os cumes rochosos, os prados húmidos, os cálidos corpos dos cabalos e dos homes, todos somos da mesma familia.
Por todo iso, cando o Gran Xefe de Washington nos anuncia que pensa comprar a nosa terra esixe moito de nós. Di que nos reservará un lugar onde podamos vivir agradablemente e que el será o noso pai e nós converterémonos nos seus fillos. Pero é iso posible? Deus ama ao voso pobo e abandonou aos seus fillos vermellos. Deus envía máquinas para axudar ao home branco no seu traballo e constrúe para el grandes poboados. Fai cada día máis forte ao voso pobo. Pronto invadiredes toda a terra como ríos que rebordan desde a montaña despois dunha tormenta inesperada. O meu pobo é como unha corrente pero sen retorno. Somos razas distintas: os nosos nenos non xogan xuntos e os nosos anciáns contan historias diferentes; Deus é favorable para vós e nós estamos orfos.
Meditaremos a vosa oferta de mercarnos a terra pero non será doado porque esta terra é sagrada para nós. Nós temos alegría ao sentir estes bosques. A auga cristalina que corre polos ríos e regatos non é soamente auga, senón tamén o sangue dos nosos antergos. Se vos vendemos as nosas terras debedes saber que son sacras e ensinádelles aos vosos fillos que son sacras e que cada reflexo fugaz da auga clara das lagoas narra vivencias e sucesos do meu pobo. O murmurio da auga é a voz dos meus devanceiros. Os ríos son os nosos irmáns que sacian a nosa sede. Eles levan as nosas canoas e alimentan aos nosos fillos. Se vos vendemos as nosas terras debedes lembrar isto e ensinar aos vosos fillos que os ríos son os nosos irmáns e que, xa que logo, hai que tratalos con dozura, como se trata a un irmán.
O pel vermella sempre retrocedeu perante o home branco invasor, como a néboa temperá se recolle nas montañas ante o sol da mañá. Pero as cinzas dos nosos pais son sacras, as súas tumbas son chan sacro, e por iso estes outeiros, estas árbores, esta parte do mundo é sacra para nós. Sabemos que o home branco non nos comprende. Non sabe distinguir unha parte do país doutra, xa que é un estraño que chega de noite e quítalle á terra o que desexa. A terra non é a súa irmá senón a súa inimiga e despois de dominala cabalga de novo. Deixa atrás as tumbas dos seus pais sen preocuparse, rouba a terra dos seus fillos e non lle importa. Esquece tanto as tumbas dos seus pais como os dereitos dos seus fillos. Trata á súa nai, a terra, e ao seu irmán, o ceo, como cousas para comprar e devastar, para vendelas coma se fosen ovellas ou contas de cores. A súa voracidade acabará por devorar a terra, non deixando atrás máis que un deserto.
Eu non sei, pero a nosa forma de ser é diferente á vosa. A soa visión das vosas cidades tortura os ollos do pel vermella, quizais porque somos uns salvaxes e non comprendemos. Non hai silencio nas cidades dos brancos. Non hai ningún lugar onde escoitar como se abren as follas das árbores en primavera ou o zumbido dos insectos. Quizais son un salvaxe e non entendo, pero o ruído das cidades unicamente ofende aos nosos oídos. De que serve a vida se non podemos escoitar o berro solitario da avenoiteira, nin o croar das ras á noitiña na charca? Son un pel vermella e nada entendo, pero nós amamos o rumor suave do vento, que acariña a superficie do regato, e o cheiro da brisa, purificada pola choiva do medio día ou densa polo recendo dos piñeiros. O aire é precioso para o pel vermella, pois todos os seres comparten o mesmo alento: o animal, a árbore, o home..., todos respiramos o mesmo aire. O home parece non notar o aire que respira. Como un moribundo que agoniza desde hai moitos días e xa é insensible á pestilencia.
Pero se vos vendemos as nosas terras non debedes esquecer que o aire é precioso, que o aire comparte o seu espírito con toda a vida que mantén. O aire deu aos nosos pais o seu primeiro alento e recibiu a súa última expiación. E o aire tamén debe dar aos nosos fillos o espírito da vida. E se vos vendemos as nosas terras, debedes aprezalas como algo excepcional e sacro, como o lugar onde tamén o home branco sinta que o vento ten o doce aroma das flores das pradarías.
Meditaremos a idea de vender as nosas terras, e se decidimos aceptar, será só cunha condición: o home branco deberá tratar aos animais do país como aos seus irmáns. Eu son un salvaxe e non o entendo doutra forma. Eu vin miles de bisontes podrecendo, abandonados polo home branco que os matou a tiros desde un tren que pasaba. Eu son un salvaxe e non podo comprender que unha máquina fumarenta sexa máis importante que os bisontes, aos que nós cazamos tan só para vivir. Que sería do home sen os animais? Se os animais desaparecesen o home tamén morrería de gran soidade espiritual. Porque o que lle suceda aos animais, tamén pronto lle ocorrerá ao home. Todas as cousas están relacionadas entre si. O que lle afecte á terra, afectará tamén aos fillos da terra.
O pel vermella sempre retrocedeu perante o home branco invasor, como a néboa temperá se recolle nas montañas ante o sol da mañá. Pero as cinzas dos nosos pais son sacras, as súas tumbas son chan sacro, e por iso estes outeiros, estas árbores, esta parte do mundo é sacra para nós. Sabemos que o home branco non nos comprende. Non sabe distinguir unha parte do país doutra, xa que é un estraño que chega de noite e quítalle á terra o que desexa. A terra non é a súa irmá senón a súa inimiga e despois de dominala cabalga de novo. Deixa atrás as tumbas dos seus pais sen preocuparse, rouba a terra dos seus fillos e non lle importa. Esquece tanto as tumbas dos seus pais como os dereitos dos seus fillos. Trata á súa nai, a terra, e ao seu irmán, o ceo, como cousas para comprar e devastar, para vendelas coma se fosen ovellas ou contas de cores. A súa voracidade acabará por devorar a terra, non deixando atrás máis que un deserto.
Eu non sei, pero a nosa forma de ser é diferente á vosa. A soa visión das vosas cidades tortura os ollos do pel vermella, quizais porque somos uns salvaxes e non comprendemos. Non hai silencio nas cidades dos brancos. Non hai ningún lugar onde escoitar como se abren as follas das árbores en primavera ou o zumbido dos insectos. Quizais son un salvaxe e non entendo, pero o ruído das cidades unicamente ofende aos nosos oídos. De que serve a vida se non podemos escoitar o berro solitario da avenoiteira, nin o croar das ras á noitiña na charca? Son un pel vermella e nada entendo, pero nós amamos o rumor suave do vento, que acariña a superficie do regato, e o cheiro da brisa, purificada pola choiva do medio día ou densa polo recendo dos piñeiros. O aire é precioso para o pel vermella, pois todos os seres comparten o mesmo alento: o animal, a árbore, o home..., todos respiramos o mesmo aire. O home parece non notar o aire que respira. Como un moribundo que agoniza desde hai moitos días e xa é insensible á pestilencia.
Pero se vos vendemos as nosas terras non debedes esquecer que o aire é precioso, que o aire comparte o seu espírito con toda a vida que mantén. O aire deu aos nosos pais o seu primeiro alento e recibiu a súa última expiación. E o aire tamén debe dar aos nosos fillos o espírito da vida. E se vos vendemos as nosas terras, debedes aprezalas como algo excepcional e sacro, como o lugar onde tamén o home branco sinta que o vento ten o doce aroma das flores das pradarías.
Meditaremos a idea de vender as nosas terras, e se decidimos aceptar, será só cunha condición: o home branco deberá tratar aos animais do país como aos seus irmáns. Eu son un salvaxe e non o entendo doutra forma. Eu vin miles de bisontes podrecendo, abandonados polo home branco que os matou a tiros desde un tren que pasaba. Eu son un salvaxe e non podo comprender que unha máquina fumarenta sexa máis importante que os bisontes, aos que nós cazamos tan só para vivir. Que sería do home sen os animais? Se os animais desaparecesen o home tamén morrería de gran soidade espiritual. Porque o que lle suceda aos animais, tamén pronto lle ocorrerá ao home. Todas as cousas están relacionadas entre si. O que lle afecte á terra, afectará tamén aos fillos da terra.
Ensinade aos vosos fillos o que nós ensinamos aos nosos: a terra é a nosa nai. O que afecte á terra, afectará tamén aos fillos da terra. Se os homes cospen á terra, cóspense a si mesmos. Porque nós sabemos isto: a terra non pertence ao home, senón o home á terra. Todo está relacionado como o sangue que une a unha familia. O home non creou o tecido da vida, senón que simplemente é unha fibra del. O que fagades a ese tecido, facédesvolo a vós mesmos.
Non, o día e a noite non poden convivir. Os nosos mortos viven nos doces ríos da terra, regresan co paso silencioso da primavera e o seu espírito perdura no vento que riza a superficie do lago.
Meditaremos a idea do home branco de comprar as nosas terras. Pero seica pode un home ser dono da súa nai? O meu pobo pregunta: que quere o home branco? Pódese comprar o aire ou a calor da terra, ou a axilidade do venado? Como podemos nós vender esas cousas, e vós como poderiades compralas? Podedes facer coa terra o que queirades, simplemente porque un pel vermella firme un pedazo de papel e llo entregue a un home branco? Se nós non posuímos a frescura do aire, nin o reflexo da auga, como poderedes compralos? Seica poderedes volver comprar os bisontes, cando matedes ata o último? Cando todos os bisontes sexan sacrificados, os cabalos salvaxes domados, os misteriosos recunchos do bosque profanados polo alento atafegante de moitos homes e os cables parlantes abarroten a espléndida visión dos outeiros... onde estará o bosque? Destruído. Onde estará a aguia? Desaparecida. E isto significará o fin da vida e o comezo da loita pola supervivencia.
Pero vós camiñaredes cara ao desastre brillando gloriosamente, iluminados coa forza do deus que vos trouxo a este país e destinados a dominar esta terra e ao pel vermella. Deus deuvos poder sobre os animais, os bosques e o pel vermella por algún motivo especial. Ese motivo é para nós un enigma. Quizais o comprendésemos se soubésemos con qué soña o home branco, qué esperanza transmite aos seus fillos nas longas noites de inverno e qué ilusións bolen na súa imaxinación para o día de mañá. Pero nós somos salvaxes e os soños do home branco ocúltansenos. E por iso seguiremos distintos camiños, porque por riba de todo valoramos o dereito de cada home a vivir como queira, por moi diferente que sexa dos seus irmáns.
Non é moito realmente o que nos une. O día e a noite non poden convivir e nós meditaremos a vosa oferta de comprar o noso país e enviarnos a unha reserva. Alí viviremos aparte e en paz. Non ten importancia onde pasemos o resto dos nosos días. Os nosos fillos viron aos seus pais denigrados e vencidos. Os nosos guerreiros foron humillados e tras a derrota pasan os seus días hastiados, envenenando os seus corpos con comidas doces e fortes bebidas. Carece de importancia onde pasemos o resto dos nosos días. Xa non serán moitos. Poucas horas máis, quizais un par de invernos, e ningún fillo das grandes tribos que outrora vivían neste país e que agora vagan en pequenos grupos polos bosques sobrevivirá para lamentarse ante a tumba dun pobo que era tan forte e tan cheo de esperanzas como o noso. Pero cando o último pel vermella desapareza desta terra e os seus recordos só sexan como a sombra dunha nube sobre a pradaría, aínda estará vivo o espírito dos meus antepasados nestas ribeiras e nestes bosques. Porque eles amaban esta terra como un recén ama o latexo do corazón da súa nai.
Pero por que hei de lamentarme polo ocaso do meu pobo? Os pobos están formados por homes, non por outra cousa. E os homes nacen e morren como as ondas do mar. Ata o home branco, cuxo deus camiña e fala con el de amigo a amigo, non pode eludir ese destino común. Quizais sexamos realmente irmáns. Unha cousa si sabemos: que quizais o home branco descubra algún día que o noso Deus e o voso, son o mesmo. Vós quizais pensades que o posuídes igual que pretendedes posuír o país, pero iso non podedes logralo. El é o Deus de todos o homes, tanto do pel vermella como do branco. Esta terra élle querida, e danar a terra significa desprezar ao seu Creador.
Tamén os brancos desapareceredes, quizais antes que as demais razas. Continuade ensuciando o voso leito e unha noite morreredes asfixiados polos vosos propios excrementos.
Nós meditaremos a vosa oferta de comprar a nosa terra, pois sabemos que se non aceptamos virá seguramente o home branco con armas e expulsaranos. Porque o home branco, que detenta momentaneamente o poder, cre que xa é Deus, a quen pertence o mundo.
Se vos cedemos a nosa terra amádea tanto como nós a amamos, coidádea tanto como nós a coidamos, e conservade o recordo de tal como era cando vós a tomedes. E con todas as vosas forzas, o voso espírito e o voso corazón, conservádea para os vosos fillos e amádea como Deus nos ama a todos.
Pois aínda que somos salvaxes sabemos unha cousa: que o noso Deus é o voso Deus, e esta terra é súa, e incluso o home branco non pode eludir o destino común. Quizais mesmo sexamos irmáns. Xa se verá.
Non, o día e a noite non poden convivir. Os nosos mortos viven nos doces ríos da terra, regresan co paso silencioso da primavera e o seu espírito perdura no vento que riza a superficie do lago.
Meditaremos a idea do home branco de comprar as nosas terras. Pero seica pode un home ser dono da súa nai? O meu pobo pregunta: que quere o home branco? Pódese comprar o aire ou a calor da terra, ou a axilidade do venado? Como podemos nós vender esas cousas, e vós como poderiades compralas? Podedes facer coa terra o que queirades, simplemente porque un pel vermella firme un pedazo de papel e llo entregue a un home branco? Se nós non posuímos a frescura do aire, nin o reflexo da auga, como poderedes compralos? Seica poderedes volver comprar os bisontes, cando matedes ata o último? Cando todos os bisontes sexan sacrificados, os cabalos salvaxes domados, os misteriosos recunchos do bosque profanados polo alento atafegante de moitos homes e os cables parlantes abarroten a espléndida visión dos outeiros... onde estará o bosque? Destruído. Onde estará a aguia? Desaparecida. E isto significará o fin da vida e o comezo da loita pola supervivencia.
Pero vós camiñaredes cara ao desastre brillando gloriosamente, iluminados coa forza do deus que vos trouxo a este país e destinados a dominar esta terra e ao pel vermella. Deus deuvos poder sobre os animais, os bosques e o pel vermella por algún motivo especial. Ese motivo é para nós un enigma. Quizais o comprendésemos se soubésemos con qué soña o home branco, qué esperanza transmite aos seus fillos nas longas noites de inverno e qué ilusións bolen na súa imaxinación para o día de mañá. Pero nós somos salvaxes e os soños do home branco ocúltansenos. E por iso seguiremos distintos camiños, porque por riba de todo valoramos o dereito de cada home a vivir como queira, por moi diferente que sexa dos seus irmáns.
Non é moito realmente o que nos une. O día e a noite non poden convivir e nós meditaremos a vosa oferta de comprar o noso país e enviarnos a unha reserva. Alí viviremos aparte e en paz. Non ten importancia onde pasemos o resto dos nosos días. Os nosos fillos viron aos seus pais denigrados e vencidos. Os nosos guerreiros foron humillados e tras a derrota pasan os seus días hastiados, envenenando os seus corpos con comidas doces e fortes bebidas. Carece de importancia onde pasemos o resto dos nosos días. Xa non serán moitos. Poucas horas máis, quizais un par de invernos, e ningún fillo das grandes tribos que outrora vivían neste país e que agora vagan en pequenos grupos polos bosques sobrevivirá para lamentarse ante a tumba dun pobo que era tan forte e tan cheo de esperanzas como o noso. Pero cando o último pel vermella desapareza desta terra e os seus recordos só sexan como a sombra dunha nube sobre a pradaría, aínda estará vivo o espírito dos meus antepasados nestas ribeiras e nestes bosques. Porque eles amaban esta terra como un recén ama o latexo do corazón da súa nai.
Pero por que hei de lamentarme polo ocaso do meu pobo? Os pobos están formados por homes, non por outra cousa. E os homes nacen e morren como as ondas do mar. Ata o home branco, cuxo deus camiña e fala con el de amigo a amigo, non pode eludir ese destino común. Quizais sexamos realmente irmáns. Unha cousa si sabemos: que quizais o home branco descubra algún día que o noso Deus e o voso, son o mesmo. Vós quizais pensades que o posuídes igual que pretendedes posuír o país, pero iso non podedes logralo. El é o Deus de todos o homes, tanto do pel vermella como do branco. Esta terra élle querida, e danar a terra significa desprezar ao seu Creador.
Tamén os brancos desapareceredes, quizais antes que as demais razas. Continuade ensuciando o voso leito e unha noite morreredes asfixiados polos vosos propios excrementos.
Nós meditaremos a vosa oferta de comprar a nosa terra, pois sabemos que se non aceptamos virá seguramente o home branco con armas e expulsaranos. Porque o home branco, que detenta momentaneamente o poder, cre que xa é Deus, a quen pertence o mundo.
Se vos cedemos a nosa terra amádea tanto como nós a amamos, coidádea tanto como nós a coidamos, e conservade o recordo de tal como era cando vós a tomedes. E con todas as vosas forzas, o voso espírito e o voso corazón, conservádea para os vosos fillos e amádea como Deus nos ama a todos.
Pois aínda que somos salvaxes sabemos unha cousa: que o noso Deus é o voso Deus, e esta terra é súa, e incluso o home branco non pode eludir o destino común. Quizais mesmo sexamos irmáns. Xa se verá.
Ola moza, que ben que nos aportes as túas sabedorías sobre o crecemento persoal.
ResponderEliminarA mensaxe do xefe indio Seattle sempre me fai baixar un chanzo no ego persoal, as súas verbas son conmovedoras e intemporais, noraboa pola traducción e noraboa polo blog.
Grazas polos teus comentarios, os públicos e os privados!! Muak !!
ResponderEliminar